ROTA OPTİMİZASYONU NEDİR?

Bu zamana kadar rota optimizasyonu nedir, rota optimizasyonu nasıl yapılır, rota optimizasyon ihtiyacı nasıl ortaya çıktı gibi sorulara cevap vermemiştik. İşte rota optimizasyonunun ABC'si!
Rota Optimizasyonu Nedir

Rota Optimizasyonu Nedir?

Teslimat işlerinde şirketlerin rota planlama konusunda yaşadığı sıkıntıları düşünerek, saha ekibine görevleri en uygun olacak şekilde dağıtacak, onlara en iyi yolları sunacak ve rotaları optimize edecek bir yazılım geliştirdik. Bu yazılım sayesinde şirketlerin planlama zamanlarını ve maliyetlerini düşürürken, müşteri memnuniyetinin de artması için bildirim sistemi gibi özellikler ekledik. Yazılımın yaptığı iş dünya genelinde rota optimizasyonu olarak biliniyor. Biz bir adım ileri giderek geliştirdiğimiz bu yapay zekaya, gerçek zamanlı verileri kullanarak rotaları sürekli olarak güncellemeyi ve en iyileştirmeyi ekleyerek dinamik rota optimizasyonunu geliştirdik.

Ancak bu zamana kadar rota optimizasyonu nedir, rota optimizasyonu nasıl yapılır, rota optimizasyonu ihtiyacı nasıl ortaya çıktı sorularına cevap vermemiştik. Bu üç konuyu ele alan bir yazı oluşturmaya karar verdik. Rota optimizasyonunun ABC’sini anlattığımız yazımıza ilk soruyla başlıyoruz:

Rota Optimizasyonu Nedir?

Rota Optimizasyonu, en uygun maliyetli rotayı belirleme sürecidir. Ancak sadece iki nokta arasındaki en kısa yolu bulmaktan çok daha karmaşıktır. Rota optimizasyonu yapılırken, güzergahta bulunan ve ziyaret edilmesi gereken bütün durakların sayısı ve konumu, bunların hangi sırayla ziyaret edilmesi gerektiği gibi çeşitli faktörler de hesaba katılmalıdır. Sonuçları etkileyebilecek şeylere örnek olarak aşağıdaki maddeleri verebiliriz:

  • Siparişin büyüklüğü (ağırlık, hacim veya sizin belirleyebileceğiniz başka bir ölçüt)
  • Ziyaret zamanları (en erken başlangıç, en geç bitiş)
  • Ziyaret noktaları ve bu noktalar arası uzaklık, hız ve zaman
  • Araç ve teslimat kısıtlamaları (X köprüyü kullanamaz, ısı kontrollü gibi)
  • Müşteri kısıtlamaları (A müşterisine ve B müşterisine gidecek siparişler aynı araçta taşınmamalıdır gibi)
  • Araç kapasiteleri (ağırlık, hacim, palet veya başka bir ölçüt)
  • Sürücü müsaitliği ve giderleri, sürücüler ile araçlar ve sürücü ile siparişler arasındaki kısıtlamalar/tercihler
  • Rota üzerinde bir noktaya gönderilecek en iyi veya en yakın sürücü
  • Günün mevcut saati için trafik sıkışıklığı
  • Güzergâh üzerindeki durağa en iyi yol-erişim (kaza, yol çalışması vb. durumlar dikkate alınarak)

Farklı seçenekler de bu listeye eklenebilir.

Rota Optimizasyonu Nasıl Yapılır?

Rota optimizasyonu nasıl yapılır sorusuna iki cevap verebiliriz. Bir rotayı en kısa sürede tamamlanacak, bütün araçlara olabildiğince eşit iş yükü dağıtılacak ve iş veriminin en yüksek düzeyde olmasına önem gösterilecek şekilde optimize etmek için iki yöntem vardır.

İlki geleneksel bir yöntem olan kağıt, kalem, harita ve hesap makinesi kullanılan elle rota planlamasıdır. Bu yöntemi tercih edip etmemek size bağlıdır. Metrobi olarak iş verimliliğinizi artırmak için uzak durmanız gereken bir yöntem olduğunu söyleyebiliriz. Nedenini aşağıdaki hesaptan anlayabiliriz.

İkinci yöntem rota planlama yazılımı kullanmaktır. Bu yöntemde, yapılması gereken işlemleri bilgisayara devredersiniz.

Basit bir hesap yapacak olursak: sadece bir araç ve 10 durak ile, olasılıkların sayısı 3.628.800 (10 faktöriyel) ediyor. Eğer beş araçtan oluşan bir filonuz (saha ekibiniz) varsa, bu sayı 37.267.043.023.296.000 (evet, 37 katrilyon) gibi devasa bir sayıya çıkıyor. Bu nedenle rota optimizasyonu çoğunlukla bilgisayar algoritmaları ve seçenekleri hızlı bir şekilde daraltan gelişmiş sezgisel yöntemler (rota optimizasyon yazılımları) kullanılarak gerçekleştirilir.

Rota optimizasyon yazılımı, filoların (saha ekibinin) birden fazla ‘what-if’ senaryosunu hızlı bir şekilde test edebilir. Normalde bunu şirketinizdeki rota planlama sorumlusu da yapabilir ancak tahmin edebileceğiniz gibi bu oldukça zaman alıcı bir süreç olur. Yapay zeka ise yukarıda değindiğimiz olasılıkları saniyeler içinde test edip aralarından en uygun olanları seçerek dakikalar içinde en uygun olanını bulur ve sunar.

Rota Optimizasyonu İhtiyacı Nasıl Ortaya Çıktı?

Rota optimizasyonunun tarihi 200 yıl öncelere dayanıyor. Kendi ürünlerini tanıtmak için Avrupa’daki şehirleri ziyaret etmek isteyen bir satıcı, mümkün olan en kısa zamanı seyahate, en uzun zamanı satışa ayırmak ister . Bunu başarmak için matematikçi arkadaşlarından yaklaşık 2,000 şehir arasındaki en kısa yolu hesaplamak için yardım ister. Arkadaşı kaç farklı seyahat güzergahı olduğunu hesaplamaya başladığında, mükemmel çözümü bulmanın çok zor olduğunu fark eder. Satıcı zamanın en iyi matematikçilerine ulaşır ve seyyar satıcı problemi olarak literatüre geçen bu problem oldukça popüler bir hale gelir.

Rota Optimizasyonu Yapmanın Avantajları Nelerdir?

Rota optimizasyonu (ister yazılımla ister elle yapılsın) farklı rota seçeneklerini ve kaynak maliyetlerini gözden geçirmenize yardımcı olur. Gidilecek bölgeye hangi yollardan giderseniz nasıl maliyetlerle karşılaşacağınızı karşılaştırabilirsiniz.

Teslimat rotası gelişmiş bir yapay zeka ile optimize edilirse aynı işi daha az kişiyle yapabilirsiniz. Daha az araç ya da sürücüye sahip olmak rotalarınızın maliyet verimliliğini artırır. Yani aynı işi ne kadar az araçla ve sürücüyle yaparsanız, o kadar az para harcarsınız. Maliyetleriniz düşmüş, iş verimliliğiniz artmış olur.

Rota Optimizasyonu Yapmanın Dezavantajları Nelerdir?

Rota optimizasyonu daha önce de belirttiğimiz gibi oldukça kârlı bir yöntem. Teslimatlar yapan ya da müşteri ziyaretlerinin büyük önem arz ettiği bir şirketin muhakkak üstünde durması gereken bir konu. Böyle bir durumda rota optimizasyonunun dezavantajları nedir diye düşünmek oldukça güç oluyor. Ancak Metrobi olarak bu zamana kadar rotalarını optimize ettiğimiz, demo için çalışmalar yaptığımız şirketlerdeki gözlemlerimize göre aşağıda değindiğimiz konuların dezavantaj yaratabileceğini düşündük.

Yeni teknolojilere adapte olmakta zorlanan çalışanları olan şirketler için durum oldukça zor. Özellikle demo çalışması yürüttüğümüz şirketlerde en sık karşılaştığımız durumlardan biri sürücülerin eski alışkanlıklarını terk edip bu yeni teknolojiyi kullanma konusunda yeterince motive olmamalarıydı. Bu konuda iş ekip liderlerine, rota planlama sorumlularına düşüyor diyebiliriz.

Rota optimizasyon yazılımı sayesinde daha çok iş, daha az sayıda sürücü ile yapılabiliyor. Birlikte çalıştığımız şirket çalışanlarından gelen en popüler sorulardan biri eğer çalıştıkları şirket Metrobi Dinamik Rota Optimizasyonu yazılımı kullanmaya başlarsa işsiz kalıp kalmayacaklarıydı.

Bu yazımızda rota optimizasyonu nedir, rota optimizasyonu nasıl yapılır, rota optimizasyonu nasıl ortaya çıktı, rota optimizasyonunun avantajları ve dezavantajları nelerdir gibi sorulara cevap vermeye çalıştık. Henüz incelemediyseniz Rota Optimizasyonu yazılımı ile teslimatta verimliliği artırmanın yollarını incelemenizi tavsiye ederiz.

Aklınıza takılan herhangi bir konuyu bize sormak ve ekstra bilgi almak için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.

Özet
İnceleme Tarihi
Konu
Rota Optimizasyonu Nedir? - Rota Optimizasyonunun Avantajları Nelerdir?
Bizim Puanımız
51star1star1star1star1star

İlgili Yazılar